بای متال

موضوع اصطكاك و خوردگي از قرن ها پيش اذهان صنعتگران را به خود مشغول داشته و جهت كاهش عوارض اين پديده از روغن و روانسازهاي متفاوت همراه با طرحهاي گوناگون مهندسي استفاده به عمل آمده است. همچنين تلاش براي انتخاب مصالح صطوحي كه روي هم لغزش مي كنند يك مسأله بديهي است. يكي از قطعات پر كاربردي كه به منظور بدست آوردن خواص مناسب سطح در ماشين ها كاربرد فراوان دارد، بوش ها مي باشند. هنگامي كه يك شفت درون يك سوراخ حركت دوراني داشته باشد از يك بوش درون سوراخ استفاده مي گردد.
 

اهداف استفاده از بوش ها را مي توان به شرح ذيل نامبرد:

1- ايجاد مقاومت در مقابل خراش : جنس مصالح بوش ها طوري انتخاب مي گردد كه طي تحمل بارها و دوران سطح محور آسيب نبيند. مخصوصاً در شرايطي كه تشكيل فيلم روغن بين دو سطح با اشكال مواجه بوده و روانكاري ناقص يا حتي حالت خشك برقرار گردد.

2- بالا بودن استحكام در مقابل فشار و خستگي : قابليت تحمل بار وارد بدون بروزلهيدگي از خواص مهم اين قطعات مي باشد. وقتي بار وارد از لحاظ مقدار يا جهت متغير باشد شرايط خستگي مطرح مي گردد. جنس بوشها طوري انتخاب مي گردد كه در برابر شرايط فوق مقاومت خوبي از خود نشان دهد.

3- تغيير شكل پذيري : قابليت مصالح بوشها به لهيدگي بدون بروز ضايعه از ديگر مزاياي استفاده از بوشها بين دو سطح مي باشد.

4- مقاومت در برابر زنگ زدگي : در انتخاب مصالح بوشها به پارامتر اكسيداسيون توجه بسيار مي گردد. بطور مثال اختلاط مس و قلع سبب جلوگيري از اكسيد شدن مس توسط گوگرد موجود در روغن مي شود.
 

مشخصات ساختماني بوشها :

در مورد بوشهاي فلزي باور بر اين است كه تركيب دو گانه به طوري كه ذرات نرم بر يك زمينه سخت متكي گردند نتيجه بخش است. مثل آلياژ مس قلع كه ذرات قلع در زمينه مس پراكنده و با آن ممزوج شده باشند. در اكثر بوش ها به عنوان يك قاعده تركيبي از يك فلز با نقطه ذوب پايين و نرم بكار ميرود كه در هنگام تماسهاي لغزشي بين ذرات آن تغيير شكل برشي روي مي دهد. در اين صورت دماهاي بالا نقاط تماس ماده نرم مذبور را ذوب كرده و از بروز شرايط گير پاژ جلوگيري مي كند. آزمايشهاي بسياري حاكي از آن است كه اصطكاك توسط ذرات نرم كنترل ميگردد و ذرات سخت در اين مورد نقشي ندارند.
يكي از عمده ترين مواد مورد استفاده در بوشها برنز مي باشد كه در شرايطي كه بارها و دورها در حد متوسط باشند از اين آلياژ استفاده مي گردد. با در نظر گرفتن شرايط كاربردي موجود در اكثر ماشين آلات مي توان گفت اين گونه بوشها پر مصرف ترين نوع اين قطعات مي باشند.
بديهي است كه قيمت تمام شده و در دسترس بودن مواد مورد لزوم در طراحي و انتخاب مواد مورد استفاده اهميت فراوان دارد. بر همين اساس و به منظور بالا بردن صرفه اقتصادي توليد، امروزه سعي بر آن گشته است كه اين قطعات اغلب به شكل باي متال طراحي و ساخت گردند. به نحوي ساختمان يك بوش از يك لايه پشت بند و يك لايه دروني تشكيل يافته است. لايه پشت بند معمولاً يك لايه فولادي با استحكام كششي بالاست. لايه دروني همان لايه اي است كه خواص مستلزم مصالح يك بوش را داراست.
جهت اتصال اين دو لايه به همديگر از فرايند زينتراينگ استفاده مي گردد. به اين منظور پودر لايه دروني را بر روي يك لايه فولادي نشانده و در كوره هاي مخصوص حرارات مي دهند. اين حرارات سبب ايجاد اتصال از نوع تف جوشي مابين دانه هاي پودر با همديگر و همچنين دانه هاي پودر و لايه پشت بند مي گردد. لايه دروني توليد شده به اين روش متخلخل مي باشد. ميزان اين تخلخل بر طبق استانداردهاي بين المللي و بسته به اندازه و شكل دانه هاي پودر بكار رفته قابل كنترل و توليد مي باشد. اين خلل و فرج باعث ايجاد خاصيت موئينگي در سطح شده كه اين امر كمك شاياني به تشكيل فيلم كامل روغن بين دو سطح مي نمايد.
علاوه بر بوشها يكي ديگر از انواع قطعات توليد شده به اين روش تراست واشرهاي تنظيم كننده و فاصله انداز مي باشند. كاربرد اين قطعات در مواردي است كه دو صفحه و يا شفت در پيشاني خود داراي حركت دوراني مماس بر هم باشند.
شركت متالوژي پودر تبريز در حال حاظر به عنوان تنها توليد كننده قطعات باي متال به روش متالوژي پودر در سطح كشور فعاليت مي نمايد. توليدات اين شركت طبق استاندارد بين المللي همچون SEA ، ISO ، BSI و JIS طراحي گرديده اند كه اين محصولات توانسته اند سهم قابل توجهي را از لحاظ كيفي و كمي در بازار صنعت بخود اختصاص دهند.
با توجه به خطوط مستقر در شركت و همچنين عطف به اين مطلب كه دانش و تكنولوژي لازم جهت توليد محصولات حاصل سالها تجربه و مطالعات كارشناسان فني شركت مي باشد توليدات شركت در رنج وسيعي از لحاظ تنوع قرار گرفته اند. معذالك توليدات باي متال شركت به چندين زير گروه متفاوت تقسيم بندي گرديده اند. اساس اين تقسيم بندي بر اساس نوع و چگونگي تشكيل فيلم روانساز بين مرز سطوح متحرك بر روي يكديگر مي باشد.

 
1- بوشها : اين گروه از محصولات شركت به پنج زير گروه تقسيم مي شوند :

1-1) سري محصولات BS : هنگاميكه دور شفت دوران كننده در داخل بوش زياد نباشد نيازي به ايجاد فيلم ضخيم روغن بين شفت و بوش نيست. لذا هيچگونه راهگاهي در سطح داخلي اين نوع بوشها به منظور هدايت روغن در نظر گرفته نشده است. در اين مورد روغن به دليل ايجاد خاصيت موئينگي از طريق خلل و فرج موجود در لايه زينتر شده به مرز بين شفت و بوش هدايت مي گردد. 
1-2) سري محصولات BG : جهت ايجاد يك فيلم روغن با ضخامت بالا در بوشهايي كه دور شفت متحرك در آنها نسبتاً بالاست از اين نوع بوشها استفاده مي گردد كه داراي شيار روغن در سطح زينتر شده مي باشند. شكل و چگونگي قرار گيري اين شيارها ي روغن بر طبق استانداردهاي بين المللي طراحي مي گردد. در اين حالت ماده روانساز مابين سطوح در حال تماس در حال غلتش توام با لغزش وارد مي گردد كه اصطلاحاً آن را فيلم الاستوهيدروديناميكي مي گويند. لازمه تشكيل اين نوع فيلم روغن ورود همراه با فشار روغن بين دو سطح است. جهت دريافت جزئيات بيشتر در مورد اين سري محصولات با پست الكترونيكي شركت تماس حاصل نماييد.
1-3) سري محصولات BM : در اين نوع طراحي لازم نيست كه روغن ورودي تحت فشار باشد. اما وجود هميشگي روغن آن هم به حد كافي يك ضرورت مي باشد. حركت نسبي سطوح روغن را به جريان واداشته و فبلم روغن ايجاد مي گردد. اين طريقه تشكيل فيلم را اصطلاحاً‌ هيدروديناميكي مي گويند. اين طراحي معمولاً براي بوشهايي صورت مي گيرد كه شفت درون آنها با دور پايين كار مي كند.
1-4) سري محصولات BL : در بوشهايي كه حركت شفت درون آنها با دورهاي بالا همراه است به منظور ايجاد ضخامت بالاي فيلم روغن همچنين ايجاد فشار روغن بين دو سطح از بوشهايي استفاده مي گردد كه هر دو ويژگي دو سري قبلي محصولات را بطور توأم دارا باشند.
1-5) سري محصولات BT : گاهي در برخي از ماشين ها نمي توان از روغن به عنوان ماده روانساز استفاده كرد. در برخي اوقات نيز انتقال روغن به محل حركت غير ممكن و يا به صرفه نيست. از اين رو مصالحي كه خود روانساز بوده و احتياجي به وجود روغن ندارند در موارد ياد شده مورد استفاده قرار مي گيرد. در اين خصوص فعاليت هاي بسياري توسط مهندسين شيمي و مكانيك به عمل آمده است. بطوريكه با تركيب پلاستيك و مصالح فلزي يا غير فلزي آلي در طراحي ياتاقان ها و بوش ها توانسته اند بر مشكلات جدي فائق آيند. پلاستيك در ساخت و توليد بوشها نقش مهمي دارد. ضريب اصطكاك ، مقاومت به سايش، خودگي و ارتعاشات از مزاياي پلاستيك محسوب مي گردد. يكي از انواع مهم و مفيد پلاستيك P.T.F.E نام دارد. اين ماده رفتار اصطكاكي بسيار مناسبي دارد كه اين ويژگي به دليل وجود اتم فلوئور در ساختمان مولكولي اين ماده مي باشد. از معايب اين ماده بايد به استحكام مكانيكي پايين، ضعف در هدايت گرما و ضريب انبساط حجمي بالاي آن اشاره كرد.

براي فائق آمدن بر اين مسائل نيز مي توان اين ماده را بر روي مصالح متخلخل همچون برنز زينتر شده پوشش داد. شركت متالوژي پودر تبريز به عنوان تنها توليد كننده بوشها با پوشش P.T.F.E در سطح كشور مطرح بوده و اين محصولات را در سايز و اشكال گوناگون ارائه مي كند. جهت دريافت اطلاعات بيشتر در مورد اين محصولات و استاندارهاي مربوطه با پست الكترونيكي شركت تماس حاصل نماييد. 
2- تراست واشرها : اين گروه از محصولات شركت به چهار زيرگروه تقسيم مي شوند :

2-1) سري محصولات WS : هنگاميكه دور حركتي دو سطح بر روي همديگر زياد نبوده و نيازي به تشكيل فيلم روغن ضخيم بين دو سطح نباشد از تراست واشرهايي استفاده مي گردد كه انتقال روغن در آنها تنها موئينگي در تخلخلها مي باشد.
2-2) سري محصولات WM : به منظورايجاد يك فيلم دائمي بين مرز تماس دو سطح از تراست واشرهايي استفاده مي گردد كه بر روي لايه زينتر شده خود داراي حفراتي مي باشند. تجمع روغن در اين حفرات از يك سو و از طرف ديگر حركت نسبي سطوح باعث ايجاد يك قشر دائمي روغن بين سطح مي گردد.
2-3) سري محصولات WG : به منظور ايجاد يك فيلم نسبتاً ضخيم روغن مابين دو سطح در حال حركت بر روي يكديگر كه با فشار نيز توأم مي باشد از اين سري محصولات استفاده مي گردد. طراحي اشكال شيار روغن بر اساس استانداردهاي معتبر صورت مي گيرد. عموماً طراحي شكل اين كانالها بر اساس دور سطوح متحرك صورت مي پذيرد.
2-4) سري محصولات WL : در صورتيكه دورها و يا بارهاي دو سطح متحرك بر روي هم بالا باشد همچنين فشار و ايستايي روغن به شكل همزمان مورد نياز باشد از اين سري محصولات كه داراي شيار و حوضچه روغن مي باشد استفاده مي گردد.